شنبه ٠٣ آبان ١٣٩٩
صفحه اصلی > آموزش و فرهنگ سازی 
منو اصلی
اخبار > پیام هماهنگی شماره 38 در حوزه گندم، آرد و نان


  چاپ        ارسال به دوست

مركز پژوهشهاي غلات:

پیام هماهنگی شماره 38 در حوزه گندم، آرد و نان

مقدمه: بیوتروریسم یا سوء استفاده از عوامل بیماریزا یا فراورده‌های آنها برای ارعاب و نابودی انسانها، دام و گیاهان؛ مقوله جدیدی است که این روزها بطور روزافزون در محافل علمی مطرح می‌گردد اگرچه استفاده از آن به روم باستان، زمانی¬که از لاشه حیوانات مرده برای آلوده ¬نمودن آب آشامیدنی استفاده ¬می¬شد، باز¬ می¬گردد. اولین و احتمالاً وسیع¬ترین کاربرد عوامل بیولوژیک، توسط ژاپنی¬ها علیه چینی¬ها در جنگ¬ جهانی دوم بکار¬رفته است. طبق نظر کارشناسان سازمان بهداشت جهانی در حال حاضر، 17 کشور جهان قادر به تولید سلاح¬های بیولوژیک هستند و پتانسیل تولید نسل جدید این سلاح¬ها با پیشرفت¬های اخیر در علوم بیوتکنولوژی و میکروبیولوژی ملکولی و کاربرد آنها در اصلاح و تغییر این عوامل با اهداف جنگی ¬و نظامی افزایش یافته است. باتوجه به خطرات بالقوه جنگ بیولوژیک، برنامه¬ریزی اصولی برای مقابله با این پدیده در اقدامات پدافند غیرعامل با تأکید بر مأموریت‌های شرکت در تأمین، حمل و نقل، ذخیره‌سازی و توزیع کالاهای اساسی ضروری به نظر می‌رسد که در بخش اول پیام حاضر به تشریح مفاهیم، مبانی و الزامات کاربردی و در بخش دوم به کاربرد آن در حوزه مأموریت‌های شرکت پرداخته خواهد شد. 1. بیوتروریسم چیست بیوتروریسم، استفاده از عوامل بیولوژیک اعم از باکتری¬ها، ویروس¬ها، انگل¬ها و فرآورده¬های آنها در جهت اهداف خصمانه، ترس و وحشت است. عوامل ایجاد¬کننده بیوتروریسم، معمولاً مولد بیماری¬های مهم و خطرناک در انسان و اغلب مشترک بین انسان و دام می¬باشند. این عوامل در طبیعت یافت ¬می¬شوند ليكن برای استفاده با اهداف تروریستی، میزان بیماریزایی آنها افزایش مي‌¬یابد. در بیوتروریسم تنها نیروهای نظامی، جمعیت در معرض خطر برای این‌گونه حملات نیستند بلکه اقشار مختلف مردم در معرض خطرند و به منظور دفاع نیازمند کسب آگاهی‌های لازم نسبت به اصول اساسی و راه‌های مبارزه با عوامل مؤثر در آن است. میزان صدمات ناشی از حملات بیوتروریستی به عوامل ذیل بستگی دارد:  عامل بيماريزا یا توکسین بکاررفته  کارایی روش پخش عامل  جمعیت در معرض عامل بيماري  میزان ایمنی در جمعیت مورد هدف  پتانسیل انتقالات ثانویه عامل (میزان سرایت)  دسترسی به امکانات درمانی و پیشگیری مناسب بعد از حمله 2. عوامل مولد بيوتروريسم در حملات بیولوژیک، با موجودات زنده میکروسکوپی مواجه ¬هستیم که ممکن است یک یا چند عامل باشند. استفاده از عامل بیوتروریسم براساس اهداف تروریست¬ها تعیین می¬گردد. در صورتی که هدف گسترش وسیع بیماری باشد از عواملی نظیر آبله استفاده می¬شود. دامنه¬ کشندگی در این سلاح¬¬¬ها متغیر است به عنوان¬ مثال از سالمونلا جهت ناتوان و بیمارساختن موقت انسانها استفاده¬¬می¬شود درحالیکه طاعون برای کشتار دسته¬جمعی است. از صدها توکسین شناخته¬شده نیز، فقط تعداد معدودی را می‌توان در این‌گونه سلاح¬ها استفاده ¬نمود که متداول¬ترین آنها شامل توکسین ¬بوتولیسم، انتروتوکسین استافیلوکوکوس¬اورئوس و آفلاتوکسین است. عوامل مولد حملات بیولوژیک را براساس معیارهای پاتوژن¬های تکثیرشونده یا توکسین¬ها، اهداف مورد ¬نظر (انسان‌ها، حیوانات یا گیاهان) و دارابودن یا فقدان قدرت سرایت طبقه-بندی می¬کنند. 3. جنگ¬افزارهای¬ بیولوژیک باسیلوس آنتراسیس (آنتراکس)، از بزرگترین و مهمترین این سلاح¬هاست زیرا به آسان¬ترین شکل ممکن تولید، انبار و منتشر می¬شود. ارزیابی کارآمد ¬بودن یک عامل بیولوژیک، به قدرت بیماریزایی شدید، مقاومت در هوا و قابلیت انتشار بالا وابسته¬است که مي‌توان از اسپور آنتراکس برای چنین هدفی نام برد. بوتولیسم، مسمومیت غذایی حاد است که به دنبال خوردن مواد ¬غذایی حاوی توکسین کلستریدیوم بوتولینوم ایجاد¬ می¬شود. این سم، ماده پروتئینی با وزن ملکولی 150 هزار دالتون، از قوی‌ترین سمومی است که تاکنون بشر شناخته ¬است بطوریکه کمتر از 100 میکروگرم آن می¬تواند موجب نابودی جمعیت کره¬ زمین گردد. خوشبختانه این میکروارگانیسم با این قدرت وحشتناک، نسبت به درجه¬ حرارت بسیار حساس می¬باشد و با جوشاندن به راحتی ¬کنترل و کاملاً بی¬خطر می¬گردد. از شناخته¬شده¬ترین عوامل مورد ¬استفاده در بیوتروریسم، می¬توان به یرسینیاپستیس (عامل طاعون)، بورخولدریا ¬مالئی (عامل ¬گلاندرز یا مشمشه)، بروسلاها (عامل ¬بروسلوز)، کلستریدیوم پرفرنژانس، مایکوباکتریوم توبرکولوزیس با مقاومت چند ¬دارویی(عامل سل)، ویروس واریولا ماژور (عامل آبله) و برخی ویروس¬های مولد آنسفالیت یا تب¬های ¬هموراژیک منتقله از طریق کنه و نيز به ارگانیسم¬های منتقله از طریق آب یا مواد ¬غذایی (ویبریو کلرا، شیگلا دیسانتریه و برخی سالمونلاها) اشاره ¬نمود. 4. روش هاي انتقال این عوامل بیماریزا، از طریق هوا، آب، مواد ¬غذایی، بندپایان مانند کنه و... انتشار می‌یابند و در جوامع هدف به کارگرفته می¬شوند. ولي بر اساس شواهد موجود خطرناكترين و مهمترين راه انتقال الودگي از طريق هوا است. 5. پیشگیری و مقابله با تروریسم بیولوژیک نکته¬اساسی در رویارویی با بیوتروریسم، آمادگی روبروشدن با آنهاست زیرا، پیش¬بینی این گونه حملات بسیار ¬دشوار ¬است. مهمترین اقدامات ¬دفاعی در برابر حملات بیولوژیک، تشخیص سریع و شناسایی عامل بیولوژیک می¬باشد. تشخیص اولیه وقوع حمله، آسان نیست زیرا عوامل بیولوژیک برخلاف عوامل شیمیایی، فاقد رنگ، بو و مشخصات ظاهری قابل ¬تشخیص می¬باشند بطوری که افراد متوجه آلودگی نمی¬شوند و گسترش بیماری و قدرت¬ انتشار آن بحدی سریع ¬است که فرصت تشخیص برای کسی باقی ¬نمی¬ماند لیکن در¬صورتی¬که امکان تشخیص سریع و بموقع حملات بیولوژیک وجود¬داشته ¬باشد با درمان مناسب می¬توان از شیوع بیماری¬عفونی جلوگیری -نمود. 5-1. اصول پیشگیری از جنگ¬های بیولوژیک 5-1-1. پیشگیری اولیه  آموزش و ارتقاء آگاهی¬های افراد در ¬معرض¬خطر  واکسیناسیون جمعیت¬های در¬معرض¬خطر  قطع زنجیره ¬انتقال بیماری¬های مسری به عنوان مثال منع ¬استفاده از لباس¬های مستعمل دیگران  بکارگیری تدابیر لازم به منظور جلوگیری از انتقال بیماری¬های مشترک  استفاده از تجهیزات و لباس¬های محافظتی  برقراری و حفظ آرامش مردم به منظور جلوگیری از بروز همه¬گیری رعب ¬و وحشت 5-1-2. پیشگیری ثانویه  تشخیص و درمان به موقع آسیب¬دیدگان  پیشگیری دارویی (کمو¬پروفیلاکسی) بعد از تماس با عامل بيماري بر اساس نوع عامل بيماري و تجويز انتي بيوتيك‌هاي مؤثر  کنترل رعب ¬و¬ وحشت با بهره¬گیری از تدابیر روان¬شناختی و خودداری از پنهان¬کاری پیام هماهنگی: با رشد تکنولوژی روش¬های کشت و تکثیر پاتوژن¬های بیماریزا به ¬نظر ¬می¬رسد در آینده یکی از مهمترین نگرانی¬های دولت¬ها و ملت¬ها، حملات بیوتروریستی باشد. مهندسی ژنتیک و پیشرفت¬های اخیر در تکنیک کشت سلولی، نگرانی¬ها را افزایش ¬داده ¬است زیرا ممکن است تغییرات حاصله موجب افزایش قدرت بیماریزایی، مقاومت آنتی¬بیوتیکی و سرعت انتشار گردد. لذا میزان سوء¬ظن به یک حمله بیولوژیک بایستی در حد ¬بالایی باشد؛ زیرا چنین حملاتی دارای الگوی قابل پیش¬بینی نیستند. جنگ بیولوژیک، امروزه مورد توجه¬ ویژه قرار¬گرفته و به یک تهدید عمومی تبدیل¬¬شده¬است. علاوه بر نظامیان، سلامت و زندگی شهروندان بی¬دفاع را نیز در معرض خطر¬ جدی قرار می‌دهد. علیرغم پیشرفت علم، دانش بشری از پیش¬بینی وقوع این نوع عملیات ناتوان است. از این¬رو ¬بایستی در قبال وقوع غیر¬قابل¬ اجتناب آن آماده بود. بررسی عوامل میکروبی موجود در عملیات بیوتروریستی و پیامدهای بهداشتی آن می¬تواند ما را از کمیت و کیفیت لطمات و برنامه¬های پیشگیرانه و درمانی، آگاه ¬¬¬نماید. اهمیت پیامدهای مخاطره‌آمیز ناشی از بیوتروریسم، ضرورت اتخاذ تدابیر و اقدامات مبتنی بر پدافند غیرعامل را در راستای کاهش و به حداقل رساندن آسیب‌های احتمالی و پیشگیری از آن را مطرح می‌سازد. از این رو پایش و رصد کردن چنین حملاتی با تأکید بر حوزه مأموریت‌های شرکت الزامی است و باید کاملاً جدی تلقی¬ و آمادگی¬ همه¬ جانبه¬ برای رویارویی آگاهانه با آن فراهم¬ شود. تهیه‌ و تدوین: گروه تحقیقاتی و آزمایشگاهی کنترل کیفی غلات و فراورده‌های آن (گیتی شرفی و فاطمه بهشتی) هماهنگی و تنظیم: گروه پژوهش و مطالعات اقتصادی و اجتماعی غلات و فراورده‌های آن (جمال عبداله‌پور)


٠٩:٥٦ - 1392/05/16    /    شماره : ٥٠٠٣    /    تعداد نمایش : ١١٤٤


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج